Döviz Kuru ve Merkez Bankası

0
105

Son dönemde Türkiye’nin de aralarında yer aldığı yükselen piyasa ekonomilerinde döviz kurlarında iktisadi temellerle uyuşmayan oynaklık ve düzensiz hareketler gözlenmiştir. Döviz kurlarında oluşan oynaklığın ve düzensiz hareketlerin ekonomik ve finansal istikrar açısından olumsuz etkileri bulunmaktadır. Türkiye’de döviz kurları Nisan 2011’den günümüze artış eğilimine girmiş ve TL’nin değer kaybetmesine neden olmuştur. Ağustos 2011 sonunda 1 ABD doları 1,7564 TL’den, 4 Ekim 2011 tarihinde 1 ABD Doları 1,8989 TL olarak yükselmiştir. 5 Ekim 2011 tarihi döviz piyasası için Merkez bankasının uygulamaya koyduğu kararlar nedeniyle önemlidir.

Merkez Bankası, Eylül ve Ekim aynının ilk günlerinde döviz piyasasında yukarı doğru yaşanan hareketliliği uygulamaya koyduğu kararlarla önlemeye çalışmaktadır. Bu nedenle döviz hesaplarına uygulanan zorunlu karşılıklar düşürülmüş ve döviz satım ihaleleri gerçekleştirmiştir.

Zorunlu Karşılık Oranları

Zorunlu karşılıkların düşürülmesi Para Politikası Kurulu’nu 4 Ağustos 2011 tarihinde yaptığı ara toplantıda gerek duyulması halinde uygun görülecek araç ve yöntemlerle piyasaya döviz likiditesi sağlanması konusunda karar alınmıştır. 23 Ağustos 2011 ve 20 Eylül 2011 tarihli toplantılarında ise Para Politikası Kurulu küresel ekonomiye dair belirsizlikler dikkate alındığında, gelişmelerin yakından takip edilmesinin ve gerekli politika tedbirlerinin gecikmeksizin alınmasının önem taşıdığını belirtilmiştir. Merkez bankası döviz piyasasında olan gelişmeleri yakından takip ederek gerekli politika önlemlerini daha önceki dönemlerde vurgulamıştır.

Bu kapsamda piyasaya döviz likiditesi sağlamak ve aynı zamanda bankacılık sistemimizin yabancı para yükümlülüklerinin vadelerinin uzamasını teşvik etmek amacıyla yabancı para zorunlu karşılık oranları düşürülmüştür. Tablo 1’de döviz hesaplarının mevcut zorunlu karşılık oranları ve yeni karşılık oranları sunulmuştur.

Zorunlu karşılık oranlarının yeniden düzenlenmesi ile piyasaya yaklaşık 1,3 milyar ABD doları likidite sağlanmış olacaktır. Yeni oranlar 30 Eylül 2011 tarihli yükümlülük cetvelinden itibaren geçerli olacak ve yeni oranlar üzerinden hesaplanan zorunlu karşılıklar 14 Ekim 2011 tarihi itibarıyla tesis edilmeye başlanacaktır.

Döviz Satım İhalesi

Döviz kurlarında oluşan hareketlilik ekonomik ve finansal istikrarı olumsuz etkilemektedir. Merkez bankasının herhangi bir kur hedefi olmamakla beraber kurdaki hareketlilik ekonomik ve finansal istikrarı etkilemektedir. Bu nedenle döviz satım ihaleleriyle bu oynaklığın giderilmesi amaçlanmaktadır. Döviz satım ihalesi uygulamasında Merkez Bankası tarafından yüksek miktarlı döviz satılarak satım ihaleleri yoluyla piyasaya döviz likiditesi sağlanmış ve döviz kurunun yukarı doğru hareketi önlenmiştir.

Merkez bankası uygulamaya koyduğu kararlarla döviz piyasasına likidite sağlamıştır. İktisadi ve finansal istikrarın devamı için Merkez Bankası’nın döviz hesaplarına uygulanan zorunlu karşılık oranları ve döviz satım ihaleleriyle kurdaki oynaklığı önlemeye çalışacaktır. Merkez bankalarının döviz rezervi biriktirmesi bu kapsamda önem taşımaktadır.

 

Dr. Nazende Özkaramete Coşkun

Bilkent Üniversitesi

 

Kaynak: SDE

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.