Eksen Kayması mı? Sistemik Etkiler mi?: Türkiye-Ortadoğu İlişkilerine Teorik Bir Bakış

0
97

Türkiye’nin Ortadoğu’ya yönelmesinin eksen tartışmasından ziyade küresel ve bölgesel düzeyde yaşanan güç ve aktör değişimiyle doğrudan bağlantılı olduğu görülmektedir. Dış politikayı sistemde yaşanan güç değişimlerini göz ardı ederek açıklamak mümkün olmakla birlikte bunun yeterli bir analiz çerçevesi oluşturması her zaman mümkün değildir. Bir dönemler Türkiye’den toprak ve üs talep eden SSCB’nin (halefi Rusya’nın) bugün Türkiye’nin en önemli ticari partneri haline dönüşmesinin Türk dış politikası üzerinde belirleyici etkileri olması gibi, Ortadoğu’da da Suriye, Irak, İran ve Mısır gibi aktörlerde yaşanan değişim de Türkiye’nin bölge politikasına önemli etkilerde bulunmuştur.

Türkiye’nin Ortadoğu’ya yönelmesinin eksen tartışmasından ziyade küresel ve bölgesel düzeyde yaşanan güç ve aktör değişimiyle doğrudan bağlantılı olduğu görülmektedir. Dış politikayı sistemde yaşanan güç değişimlerini göz ardı ederek açıklamak mümkün olmakla birlikte bunun yeterli bir analiz çerçevesi oluşturması her zaman mümkün değildir. Bir dönemler Türkiye’den toprak ve üs talep eden SSCB’nin (halefi Rusya’nın) bugün Türkiye’nin en önemli ticari partneri haline dönüşmesinin Türk dış politikası üzerinde belirleyici etkileri olması gibi, Ortadoğu’da da Suriye, Irak, İran ve Mısır gibi aktörlerde yaşanan değişim de Türkiye’nin bölge politikasına önemli etkilerde bulunmuştur.

Özellikle 2003 sonrası ABD’nin Ortadoğu’daki sorunları çıkarları doğrultusunda çözmedeki başarısızlığı sistemik değişimin en önemli yönünü oluşturmaktadır. Son olarak şunu da belirtmekte fayda vardır. Türkiye’nin yeni dönemde özelde Ortadoğu genelde de küresel düzeyde daha etkili bir aktör olmak için içsel sorunlarını en kısa sürede küresel değerler ölçeğinde çözmesi gerekmektedir. Nitekim, Osmanlıdan gelen tarihsel tecrübesi dikkate alındığında Türkiye’nin hali hazırda, yaşanan sorunu çözecek bilgi ve deneyime sahip olduğu ileri sürülebilir.

Metnin tamamı..

http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/2010819_veyso.pdf

 

Yrd. Doç. Dr. Veysel Ayhan

ORSAM Ortadoğu Danışmanı

Abant İzzet Baysal Üniversitesi U.İ.B.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.