FARC ve Geçim Kaynakları

0
240

FARC’in efsanevi lideri Alfonso Cano öldükten sonra FARC’in yeni  lideri Timosenko geçtiğimiz aylarda başa geçmişti. Herkes Timosenko’nun nasıl bir lider olucağını konuşurken birden bire Kolombiya Hükümeti ile FARC arasında barış konuşmaları geçmeye başladı. İki taraftan da yetkili kişiler masaya oturmaya hazırlıklı olduklarını  ve barış anlaşması konusunda iyi niyetli olduklarını bildirdiler. Fakat her iki taraf da daha birbirlerine çağrıda bulunurken birden bire birbirlerini samiyetsizlikle suçladılar ve de barış konuşmaları ortadan kalktı Kolombiya Hükümetin FARC’in elinde bulunan esir polislerin salıverilmesi konusunda FARC’in samimi olmadığı görüşünde idi. Ardından FARC eyleme geçti ve de Kolombiya’daki bazı elektrik direklerini bombaladı[1], Kolombiya’nın üçüncü büyük şehri Çalı’deki hava alananına saldırı düzenleyerek havaalanındaki radar sistemini kullanılamaz hale getirdi, Orta Kolombiya’daki benzin tirlarına saldırı düzenledi,[2] Tibu Belediye binasına saldırdı, bu saldırı bizzat Timosenko’nun kendini tarafından yönetildi, Şardanıta’da polis kontrol noktasına saldırdı[3], Kuzey Kolombiya’da bomba yüklü aracı patlattı. 3 polisin kaçırılması ve bir polisin öldürülmesiyle sonuçlanan[4] saldırının ardından FARC irili ufaklı ülkemizde yankı uyandırmayan eylemlere imza atmaya başladı fakat bu saldırılar Kolombiya hükümetini saldırganlaşıtırarak FARC ve Venezuela ile ilişkilerini uzlaşmaz hale getirdi. Colombia Report neredeyse her gün FARC’in yeni bir eylemini bildirdi. Peki aslında olayların sebebi neydi ve neden FARC birden bire bu kadar saldırganlaştı.

FARC ve Yasa Dışı Madenler

1964 yılından beri faal durumda olan FARC ülkenin yarısında güçlü bir egemenliğe sahiptir. Pek çok bölgeyi egemenliği altına almış olan FARC’in tek geçim kaynağı uyuşturucu ticareti de deildir. Bir diğer önemli kaynak yasadışı maden işletimidir.[5]

Ülkede bulunan  madenlerin büyük bir kısmı kaçak işçiler tarafından genelde altın elde etmek için tahrip ediliyor. Bunun karşılığında işçiler kendi paylarını alırlarken FARC ve ELN’de kendi paylarını alıyor. Madenlerde çalışıçabilmek için korunma parası ödeyen işçiler, patlayıcıların ve iş makinelerinin elde edilmesi konusunda terör örgütlerinden yararlanıyorlar. Bazı örgüt elemanları madenlere işçi olarak çalışmaya da gidiyor[6]. FARC ve ELN yasa dışı maden işletiminden ortalama aylık 837.915 dolar gelir elde ediyor.  Sadece Bolivar eyaletinde  FARC onbesden fazla madeni kontrol altında tutuyor. Hükümet bazı altın madenlerinin kontrolünün tamamen FARC’in denetiminde olduğunu açıkladı.[7] FARC’in yavaş yavaş strateji değiştirerek adam kaçırma ve uyuşturucu ticaretinden yasa dışı madenciliğe kaydığı görülmektedir.

FARC Uyuştucu Ticaretinden Vazgeçiyor Mu?

Amerika Birleşik Devletleri’nin Kolombiya Planı ile birlikte FARC’a ve de uyuşturuya karşı savaş başlatmış oldu. Planın parçalarından biri de coca yetiştirilen tarlaların havadan ilaçlanmasıydı. İlaçlamaların sonunda tarlalar bitki yetiştirilmesi için elverişsiz hale gelirken bölgedeki yerli halkında geçim kaynağını elinden alarak onları büyük şehirlere iş bulmak için göç etmeye yönlendirmiştir. Bu yüzden bazı bölgelerde coca bitkisinin yetiştirilme oranı azalmıştır.

Diğer bir sebep ise bölgede Amerikan karşıtı olarak anılan ve de kendilerini bu şekilde tanımlayan ülkelerin uyuşturucuyu ya da uyuşturucu kaçakçılığını Amerika’ya karşı silah olarak kullanmasıdır. Son yıllarda kitadaki pek çok ülkenin Amerikan karşıtı başkanlara sahip olmasıyla birlikte Bolivya ve Peru coca yetiştiriciliğine, Venezuela ve Ekvador’da bu bitkiden elde edilen uyuşturucu(kokain) kaçaklıcılığa yönelmiştir.

Amerika’nın Plan Colombia dahilinde Kolombiya’ya müdahalesi ile  balon etkisi doğmuştur. Bunun anlamı şudur ; Aslında Amerikan müdahaleleri uyuşturucu hammaddesi olan coca bitkisinin yetiştirilmesini önlememektedir. Yalnızca başka bölgelere kaydırmaktadır. Bölgeler önce iç içe geçmekte daha sonrada Orta Amerika’nın daha güçsüz gözüken bölgelerine kaymaktadır. Ayrıca Peru ve Bolivya  sokağa çıkmaya hazır, hazırlanması kolay kokain üretmeye başlamıştır.

Plan Kolombiya ile birlikte artan balon etkisi ve de Peru ile Bolivya devlet başkanlarının çoca bitkisi yetiştirilmesine müsaade etmesi, hatta bunu açıkça desteklemesi, uyuşturucu kaçakçılarını Bolivya ve Peru’ya itmektedir. Son yıllarda  Amerikan ordusu ve de güvenlik birimleri  tarafından yakalanan uyuşturucunun %80’lik kısmının Bolivya kaynaklı olduğu doğrulanmıştır[8].

Coca yetiştiriciliğinin artması ile birlikte FARC’a kalan pay azalmaya başlamıştır. Birleşik Devletlere uyuşturucuyu sokmanın zor olması, Birleşik Devletler’de bazı eyaletlerde sınırlı miktarlarda tıbbi amaçlı uyuşturucu özelliğe sahip bitkilerin yetiştirilmesine izin verilmesi dolayısı ile düşük kalitede ama çok daha ucuz uyuşturucu maddenin zaten Birleşik Devletler topraklarında bulunması FARC için uyuşturucu ticaretini cazip olmaktan çıkartmaktadır.

Sonuç

Her yapılanmanın bir mali kaynağa ihtiyacı vardır. Haliyle terör örgütleri de yapacakları eylemler için mali kaynaklara ihtiyaç duymaktadırlar. Bunlar kimi zaman adam kaçırma, soygun ve her türlü kaçakçılık olarak görülmektedir. Uzun yıllardan beri uyuşturucu kaçakçılığı en gözde olan kaçakçılık türlerinden birisiydi. Yükte hafif pahada ağır diye tabir edilebilicek bu kaçakçılık türü uzun yıllar boyunca FARC tarafından kullanıldı. Böylece maddi sıkıntı yaşanmadı, maddi sıkıntı olmaması ile birlikte de terör eylemlerine ara verilmedi.

Fakat uyuşturucu kaçaklığının eskisi kadar rant sağlamaması beraberinde yeni arayışlara yol açtı. Bu arayışlar sonucunda illegal madencilik FARC’a en çok gelir getiren ekonomik girdi oldu. Zaten bazı eyaletlerde kontrolü elinde bulunduran FARC için altınların elde edilmesi ve de ülke dışına çıkarılması sorun değildi.

Kolombiya hükümeti bu durumun önlenemez bir biçimde yükselişine sessiz kalmak istemedi ve de madenlere ardı ardına baskın yapmaya başladı. Zaten uyuşturucu kaçakçılığını azaltan, fidye için kaçırma olaylarını neredeyse tamamen bırakan FARC için madenlerin elde tutulması gayet önemliydi. Gelir kaynağının elinden gitmesinden korkan FARC saldırgan bir politika izlemeye başladı. Zaten kaçakçılık ve madenle çok fazla gelir sağlayan FARC’in çok sayıda terör eylemi gerçekleştirecek maddi olanağı da vardı. Madenlere baskınların başlamasının ardından eylemlerine hız veren FARC tahrip gücünü artırarak kalıcılığını korumak istemek de bir yandan da mükemmel bir gelir kaynağı olan madenciliği kaybetmek istememektedir. Çok doğaldır ki yaşanacak bir ekonomik kriz FARC’ta kopmalara yol açabilir.

 

Aslıhan BAŞER

UİÇ Derneği

Latin Amerika Çalışma Grubu Direktörü


CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.