Libya Harekâtı’nın Mimarı Fransa

0
90

Ortadoğu’daki isyanlar yaşanırken Libya’daki kaosun bütün dünyanın ilgi odağı olduğu hatta Japonya’da yaşananları bile 2.plana attığı ortada. Koalisyon güçlerinin askeri müdahalesinin ardından belki de herkesin aklına gelen ilk soru Libya’nın nasıl olup da Fransız ve İngiliz sorunu haline geldiği.

Evet, manşetlerden bakıldığında amaç iyi niyet ve Kaddafi’nin saldırılarına karşı Libyalılara yardım götürmek ama aynı Fransa Filistin konusunda, özellikle Gazze’deki son trajediye karşı gösterdiği olağanüstü ilgisizliği manidar. Lakin asıl amacın farklı olduğu görüşündeyim en azından olayı devletler bazında ele aldığımızda böyle bir senaryo ile karşı karşıya kalmaktayız. Hatırlayacağınız gibi Fransa bundan henüz üç buçuk yıl önce Kaddafi’yi ülkesinde resmi törenlerle ağırladı.[1]Tabi bunu sadece Fransa değil başka ülkeler de yaptı. 2011 yılının başında Dışişleri Bakanlığı görevini yürüten Michele Aliot Marie Tunus’a büyük tepki toplayan bir iş ziyaretinde bulunmuştu.[2] Fransa belki de Tunus’taki yaşananlarda yaptığı hataları unutturmak için bu operasyona katılmıştı? Nitekim Fransa diplomasisi Tunus devrimi sırasında ağır darbe aldı ve baskıcı rejimle şaibeli ilişkileri olan Dışişleri Bakanı Michele Alliot-Marie hemen istifa etmişti .[3] Ya da Sarkozy’nin ülke içinde halk desteğini kaybetmesi ve diplomaside ağır darbe alması olabilir mi? aşırı sağcı parti lideri Le Pen’in 2012 Başkanlık seçimlerinde önde gözükmesinin de oluşturduğu etkiyle Napolyonik bir Sarkozy bir daha ki seçimlerde de destek görebilirdi [4]? Veyahut Afrika’da Çin karşısında zayıflayan Fransa yeni bir çıkış aramaktaydı ve o çıkış Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin askeri müdahalenin yolunu açan kararına öncülük yapmaktı?

Bu nedenlerin haricinde bir de Fransa açısından askeri bir neden vardı.  Yani ticari boyut. Fransız Rafale askeri uçaklarının Brezilya ve Suudi Arabistan’a satışında büyük başarısızlıklar yaşandı. Dassault grubunun ürettiği bu savaş uçakları, Amerika’nın F-16’ları karşısında Fas’ta da anlaşma sağlayamadı. Ancak Libya’ya savaş, Fransa’nın kendi askeri teknolojisi ve uçaklarının kabiliyetini göstermek için büyük bir fırsat sunmakta zira karşısında Amerika savaş uçakları ile Avrupa Eurofighters gibi güçlü rakipler varken Fransa’nın bu fırsatı kaçıracağı düşünülemezdi nitekim onlarda bu şansı çok iyi değerlendirmekte.

Kaddafi’nin oğlu geçen haftalarda Fransa’yı karıştıran açıklamalarda bulunmuştu. Nicolas Sarkozy’nin seçim kampanyası için mali kaynak ayırdıklarını iddia etmişti.[5] Sizce operasyona Fransa’nın ilk sırada katılmasında bu durum da rol oynamış mıdır? Bu bir gerçek mi yoksa Kaddafi’nin bir savaş propagandası mı bu bilinmez bunu Kaddafi’nin ortaya sürdüğü delillerin gerçekliği karar verecek. Lakin şu bir gerçek ki 3 aydır hiç durmadan kan akan Arap Dünyası’nda yapılması gereken en büyük doğru adım politik bir pozisyon almaktı. Zaten bu da olması gerekendi… Operasyonların Fransa ve İngiltere önderliğinde yürütülmesinin bir diğer sebebi de Amerikalıların kendilerini ön plana atmaktan kaçınmaları. Nitekim Arap Devrimini zehirleyecek bir ABD müdahalesi, Irak ve Filistin’de olanları da düşünürsek Araplardan gelecek tepkilere neden olabilirdi tabi bununda önlemini çoktan almışlardı Afrika Birliği ve Arap Birliği’nin temsilcilerini toplantıya çağırarak, saldırıyı geçerli kılacak bir zemin oluşturmuşlardı. [6] Ayrıca şu aşamada ABD’nin bu pasifliği ve Libya’ya karşı bir savaşı ekonomisi kaldıramayacakken Avrupa’nın ben de varım şansını yükseltiyor zira Fas, Cezayir ve Tunus ile çok içli dışlı olmaları ve ortak bir tarihi paylaşmaları bu şansı daha da arttırmakta. Kim bilir belki de yakın bir tarihte Afrika’da yükselen bir Avrupa Meşalesi görürüz ya da tam tersi Afrika’daki Çin darbesinden sonra bir de Libya darbesi ile karşı karşıya kalan Fransa… ?

 

Alperen Cihan Çetinkaya

Selçuk Üniversitesi

 

DİPNOT:

[1]http://www.hakimiyetimilliye.org/index.php/feed/turkiye-siyaset/1078645-dikkat-ajan-cikabulu-selcan-tasci.txt

[2] http://www.habertv.org/-arap-diplomasisi-fiyaskosu-koltuktan-etti.html

[3] http://www.turkiyeavrupavakfi.org/index.php/genel-haberler/2250-fransa.html

[4] http://www.sivilses.com/haber/fransada-marine-le-pen-onde-gozukuyor-2182.html

[5]http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2011/03/110316_libya_sarkozy_allegation.shtml

[6] http://www.attabot.com/haber-oku/libya-toplantisindan-sonuc-cikmadi-3868610/

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.