Atalay Keleştemur ile Siber İstihbarat ve Siber İstihbarata Karşı Koyma Üzerine Röportaj

0

Bu röportaj, Atalay Keleştemur ile “Siber İstihbarat ve Siber İstihbarata Karşı Koyma” üzerine yapılmıştır. 

1. İstihbarat nedir?

İstihbarat arapça kökenli bir kelime, “istihbar” etmekten türetilmiş, bilgi, malumat almak anlamına geliyor. Doğrudan bilgi bir istihbarat özelliği taşımamakla birlikte bu bilgi işlendikten sonra kullanılabilir hale gelir. Bu terim ingilizcede “intelligence” olarak bilinir. Bunun Türkçe’deki karşılığı ise akıl veya zekadır. İstihbarat bizim gibi ortadoğu ülkelerinde daha çok “bilgi toplamak” anlamında kullanılırken Batılı ülkeler bunu daha ziyade “elde edilen bilginin akıl yürüterek işlenmesi, analiz edilmesi” olarak yorumlarlar. İstihbarat kısaca bilginin toplanması ve bu toplanan bilginin istihbarat çarkı denen süreçten geçirilmesi ile ortaya çıkan kullanılabilir bilgidir.

2. Siber istihbarat ve siber tehdit istihbaratı arasındaki fark nedir?

Türkiye’deki şirketler siber istihbarat ile siber tehdit istihbaratı arasındaki farkı vurgulamaktan kaçınıyorlar. Siber istihbarat, geleneksel (konvansiyonel) istihbarat faaliyetlerinin siber uzaydaki izdüşümüdür. Bunun içerisinde açık kaynak istihbarat (OSINT), hacking aktiviteleri, sosyal medya istihbaratı (SOCMINT) olabilir. Dolayısıyla bunlar siber istihbarat içerisinde ayrı birer disiplin olarak karşımıza çıkar.

3. Siber istihbaratın diğer istihbarat disiplinleri arasındaki yeri nedir? 

Askeri istihbarat, sosyal istihbarat, bilim ve teknik istihbaratı, siyasi istihbarat gibi siber istihbarat da bu disiplinler arasında yerini almıştır. Siber istihbarat bunların dışında bir toplama yöntemi olarak da kabul görür. Örneğin insan istihbaratı (HUMINT) günümüzde halen kullanılıyor olmasına karşın özellikle Japonya gibi teknik anlamda ilerleme kaydetmiş olan gelişmiş ülkeler siber uzay üzerinden istihbaratı daha fazla toplamaya başladılar. HUMINT’in aksine siber istihbarat genellikle açık kaynaklardan toplanır; hatta bazı gizli servisler topladıkları siber istihbaratın %90’ını açık kaynaklardan temin eder.

4. Hangi faaliyetler siber istihbaratın alanına girer?

Örneğin sosyal medya üzerinden yürütülen algı operasyonları siber istihbaratın faaliyet alanına girer. Özellikle son yıllarda çeşitli terör örgütleri sosyal medya ve forum sitelerinde başarılı bir şekilde algı yönetimi yapmaktadırlar. Hatta bu sebeple birçok kişi angaje olmuş durumda ve devlete karşı asimetrik savaşta yer almış bulunuyorlar. Bunu önlemek için devletlerin siber uzaydaki bu algı operasyonlarını ortadan kaldıracak faaliyetlerde bulunması gerekiyor.

5. Türkiye’de istihbarata bakış açısı nasıldır?

Türkiye’de sivil halk istihbarata ne yazık ki korku ile yaklaşıyor. Halbuki istihbarat bir bilim dalı olmanın ötesinde uluslararası ilişkiler çatısı altında özellikle yabancı üniversitelerde yüksek lisans programları altında bir bilim dalı olarak öğretilen bir görev. Türkiye’de sivil halkın bu konularda eğitilerek istihbarata bilimsel açıdan ve korkusuzca bakması sağlanmalı. Bu konuda önyargılarını yıkmak isteyenlere istihbaratın ne olup ne olmadığı ile ilgili eğitim toplantılarına katılıp bu konuda makaleler okumalarını tavsiye ederim.

Seda Işıkhan

Dilara Özmen

Batuhan Kahraman

İstihbarat Çalışmaları Staj Programı

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here