Letonya Eğitim Reformu: Azınlık Okullarının Eğitim Dili Letonyaca Olacak

Letonya Parlementosu Saeima, Eğitim ve Bilim Bakanlığı tarafından oluşturulan reformu onayladı. Eğitim kanunu ve Genel Eğitim kanunlarına göre eğitim dili tek- devletin resmi dili- olacak. 2016 verilerine göre Letonya’da 811 Devlet okulu var ve bu okulların 94 ü ya Rusça da ya da hem Rusça hem de Letonyaca eğitim vermektedir. Letonyaca eğitim sadece lise dönemine kadar geçerlidir. Liseden sonra azınlıklar kendi ana dillerinde de okuyabilecek.

Letonya Başbakanı Raimonds Vejonis, dil reformunun amacının eğitimde eşitlik sağlamak, ülke içinde halkların bütünleşmesini sağlamak ve iş dünyasında haksız rekabeti önlemek için gerekli olduğunu açıkladı. Kanun 2019-2020 akademik yılında yürürlüğe girecek. Lise dönemine kadar eğitim dili sadece Letonyaca olacak. Lisede ise azınlık öğrenciler kendi dillerinde ancak kendi kültürlerini, kendi tarihlerini ve literatürlerini öğrenebilecektir.

Letonya’nın nüfusu yaklaşık 2 milyondur ve azınlıkları %20 civarında- yaklaşık 400,000- Ruslar oluşturmaktadır. Rus azınlık Letonya vatandaşı olarak kabul edilmiyor, kanunlara göre yabancı statüsünde değerlendiriliyor. Letonya vatandaşı olmak için akıcı Letonyaca konuşmak şartlardan biridir. Letonya’da azınlıklar kendi okullarında ve Rusça eğitim görüyor. Aileler çocuklarına sadece Rusça öğretiyor. Bu da iş dünyasında ve toplum içinde ciddi bir bölünmeye neden oluyor. Letonya, Doğu Avrupa ve diğer Baltık ülkeleri- Litvanya ve Estonya- gibi Rusya’nın etkisi altında kalan ve AB üyeliği ile batıya entegre olmaya çalışan bir ülkedir. Rusya etkisini azaltmak ve batılılaşma için devletler toplum içinde reformların olması gerektiğini -örneğin Rusça’nın etkisini azaltmak ve kendi ana dillerini benimsemek gibi-  destekliyorlar. Dış politika NATO ve AB odaklı oluyor. Özellikle Ukrayna’da çıkan savaş, Rusya’nın bölgeye geri dönme çabaları ve Kırım’ı ilhakı Baltık ülkelerini harekete geçirdi. Baltık Bölgesi’nin güvenliği konusunda 3 ülke ABD’ ye ziyarette bulundu. NATO’nun çalışmalarını artırmasını desteklediler.

Letonya’da Rus azınlıklar ise dil reformuna karşı çıktılar. Şuan binlerce protesto ve mitingler Rus azınlıklar tarafından yapılıyor.  Aktivist Vladimir Linderman, Letonya’da koalisyon hükümetinin tüm partileri dil reformu konusunda fikir birliğine varmış durumda ve AB’nin bu konuda özellikle şuanki Batı ve Rusya ilişkilerinin soğuk savaş düzeyinde olduğu durumda etkili olamayacağını ve Rusya’dan hükümet yanlısı milletvekillerine kişisel yaptırımlarda bulunmasının reformun değişmesinde etkili olabileceğini düşünüyor. Pek çok aktivist sivil itaatsizliğin şuan harekete geçirilmesi gerektiğinden yana. Letonya’daki Rus azınlıklar ve Rusya dil reformunun uluslararası azınlık haklarının bir ihlali olduğunu yorumluyor.  Rus azınlık partileri bu durumu Rusya’ya, BM ye, Kollektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’ne, OSCE’ye  Avrupa Konseyi güvenlik sekreterine ve Avrupa Parlamentosu’na bildirdi. Rusya’da Duma Meclisi dil reformunu Nazizm ve asimilasyon ile nitelendirdi. Duma Meclisinin kararının onaylaması ile Rusya, Letonya’ya ekonomik yaptırımda bulunmayı onayladı.

Letonya bir Baltık ülkesi olarak hem Rus imparatorluğu hem de Sovyetler Birliği egemenliğinde yaşamış bir ülkedir. 1918’de Letonya, Rusya İmparatorluğu’ndan bağımsız oldu fakat 1940 da tekrar Sovyet Birliği egemenliğine girmiştir- Nazi Sovyet Paktı’na göre Polonya iki totaliter rejim arasında bölünmüştü fakat baltık ülkelerinin tamamı Sovyet egemenliğindeydi.- Bu dönemde bağımsızlıklarını kazanmak için Alman ordusunu desteklemişlerdi.  Fakat 1944 İkinci Dünya Savaşı sonunda Letonya tekrar SSCB egemenliğine girdi. Letonyalılar tamamen Rus egemenliğine karşı sadakatsizdi ve SSCB bu sorunu kalıcı olarak çözmek için göçmen politikası izledi. Bir çok Rus, Doğu Avrupa ve Baltık ülkelerine göç etti ve yerleşti. Yerli halkın dilini kültürünü öğrenerek bu bölgelerde kalıcı oldular. Fakat her zaman SSCB için çalıştılar- Rus milliyetçiliği yaptılar- 1935 de  Letonya’da yerli halk %80 iken 1989’da bu oran %52 ye neredeyse yarısına düştü.  Günümüzde Rusya’nın, Ukrayna’da azınlık hakları düşüncesi ile savaşa yol açması, Moldovya ve Belarus’da askeri konuşlanmaları artırması sonuçları Letonya’nın %87 sinin Rusya’nın ülkeyi tekrar işgal edebileceği korkusuna yol açtı. Ukrayna krizi Rusya’nın soft power-yumuşak güç- olarak kaynaklarını bölgede çoğaltmaya çalıştığını, medya kuruluşlarını ve siyasi partileri finanse ettiğini gösteriyor ve yumuşak gücü koruma fikri ile askeri güç- hard power- kullandığını gösteriyor. Rusya’nın, Bulgaristandaki ve Ukraynadaki çabalarına benzer olarak Avrupa’daki dayanışmayı baltalamak için baltık ülkelerine karşı gaz ihracatını siyasi bir silah olarak kullanıyor. Baltık ülkeleri enerji konusunda Rusya’ya oldukça bağımlılar. Bu da diğer politik alanlarda da bağımsız karar almasını engelliyor.

Asude UYSAL
o-Staj 2018 AÇAM Stajyeri

Kaynakça:

Sosyal Medyada Paylaş

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Tarih:

Beğenebileceğinizi Düşündük
Yazılar

Makale İncelemesi: “The Case for Progressive Realism”

Yazar: David Lammy Kaynak: Foreign Affairs, May/June 2024 David Lammy'nin "The...

Bildiri Çağrısı: Avrupa Konferansları II – ‘Bizi Bağlayan Göç’

Avrupa Birliği (AB, Birlik), yumuşak güç olarak dünya siyasetini...

Gençlere Avrupa Turu: DiscoverEU ile Kültürel Keşifler

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu tarafından başlatılan DiscoverEU programı, gençlere...

Srebrenitsa Soykırımı Anma Günü BM Genel Kurulu’nda Tartışılacak

📣 Eylem Çağrısı: 11 Temmuz'u Srebrenitsa Soykırımı Anma Günü...